Palliatieve zorg thuis is zorg voor iemand die ongeneeslijk ziek is en thuis wil blijven. Het doel is niet meer genezen, maar zo goed mogelijk leven: met zo weinig mogelijk pijn en ongemak, en met aandacht voor de mensen rondom. De thuisverpleegkundige van JJCare doet dat samen met je huisarts en, als dat nodig is, met het palliatief netwerk in de regio.
Palliatief is niet hetzelfde als terminaal
Veel mensen schrikken van het woord palliatief. Het betekent niet dat het einde meteen komt. Palliatieve zorg kan weken, maanden en soms jaren duren. Terminale zorg is enkel het laatste stuk daarvan, de dagen of weken voor het overlijden.
Hoe vroeger de palliatieve zorg start, hoe meer tijd er is om je te leren kennen, klachten op te volgen en rustig afspraken te maken.
Wat doet de thuisverpleegkundige?
Comfortzorg
Comfort komt eerst. De verpleegkundige helpt bij het wassen en aankleden, verzorgt je huid en mond, en zorgt dat je goed ligt of zit. Wie veel in bed ligt, loopt risico op doorligwonden. Daarom let ze op de huid, wisselt ze je houding en geeft ze advies over een aangepast bed of matras. Lees meer over hygiënische zorg.
Pijn- en symptoomcontrole
Pijn is niet het enige wat zwaar kan wegen. Ook benauwdheid, misselijkheid, vermoeidheid, verstopping, onrust of slecht slapen komen vaak voor. De verpleegkundige vraagt er bij elk bezoek naar, kijkt wat helpt en wat niet, en geeft dat door aan je huisarts. Zo kan de behandeling op tijd bijgestuurd worden.
Medicatie
In de palliatieve fase krijg je vaak verschillende geneesmiddelen. De verpleegkundige zet ze klaar, dient ze toe en geeft voorgeschreven inspuitingen. Wordt slikken moeilijk, dan bespreekt ze met je huisarts welke andere manier er is. Meer hierover lees je bij klaarzetten en toedienen van medicatie.
Er zijn en luisteren
Ziek zijn roept vragen en gevoelens op: angst, verdriet, boosheid, soms ook rust. De verpleegkundige neemt de tijd om te luisteren, naar jou en naar je familie. Je hoeft niet alles alleen te dragen.
Samen met je huisarts en het palliatief netwerk
Je huisarts blijft de spil van de zorg. Hij volgt je behandeling op, schrijft medicatie voor en is je aanspreekpunt voor medische beslissingen.
Elke regio in Vlaanderen heeft een palliatief netwerk met een team dat gespecialiseerd is in palliatieve zorg thuis. Dat team neemt de zorg niet over, maar geeft advies aan jou, je familie, je huisarts en de verpleegkundigen. Je huisarts kan dat team inschakelen, maar ook jij of je familie kan het zelf contacteren.
JJCare werkt met kleine, vaste teams per regio. Je ziet dus telkens dezelfde gezichten. De verpleegkundigen houden voor, tijdens en na hun ronde contact met elkaar, zodat wie morgen komt weet hoe het vandaag ging.
Steun voor familie en mantelzorgers
Wie voor een ziek familielid zorgt, draagt veel. Ook dat verdient aandacht. De verpleegkundige legt uit wat er gebeurt en wat je kan verwachten, en toont wat je zelf kan doen: de mond bevochtigen, een kussen verleggen, iemand rustig laten drinken. Soms is er gewoon zijn al genoeg.
Werk je en wil je voor je naaste zorgen? Dan kan je palliatief verlof aanvragen. Je vraagt daarvoor een attest aan de behandelende arts en regelt het verder met je werkgever. Meer tips voor wie zorgt, lees je in ons artikel over mantelzorg en thuisverpleging.
Vergeet ook jezelf niet. Slaap, eet en vraag hulp aan familie, vrienden of buren. Wie uitgeput is, kan minder goed zorgen.
Vroegtijdige zorgplanning
Vroegtijdige zorgplanning betekent: praten over je wensen zolang je dat zelf nog kan. Wil je thuis blijven tot het einde? Welke behandelingen wil je nog, en welke niet? Wie beslist er voor jou als je dat zelf niet meer kan?
Die gesprekken zijn niet eenvoudig, maar geven later veel rust, voor jou en voor je familie. Je voert ze samen met je huisarts, je naasten en de verpleegkundige. Wat je afspreekt, kan je op papier zetten, bijvoorbeeld in een wilsverklaring of een zorgvolmacht.
Het palliatief statuut en het palliatief forfait
Wie palliatief is en thuis verzorgd wordt, kan het palliatief statuut krijgen. Je vraagt dat niet zelf aan: je huisarts doet dat bij de adviserend arts van je ziekenfonds. Hij kijkt ook of je aan de voorwaarden voldoet. Die gaan onder meer over een ziekte die niet meer te genezen is, een beperkte levensverwachting en de wens om thuis verzorgd te worden.
Met het statuut krijg je het palliatief forfait. Dat is een tegemoetkoming van het ziekenfonds voor de extra kosten van thuis ziek zijn, zoals geneesmiddelen, verzorgingsmateriaal en hulpmiddelen. Het bedrag wordt aan jou uitbetaald. Daarnaast betaal je geen remgeld meer voor huisbezoeken van je huisarts.
Vraag je huisarts tijdig naar het statuut. Voor het bedrag en de exacte voorwaarden kan je terecht bij je ziekenfonds.
Wanneer vraag je palliatieve zorg aan?
Liever te vroeg dan te laat. Je kan palliatieve thuisverpleging aanvragen zodra je huisarts of specialist zegt dat genezing niet meer mogelijk is, of wanneer je merkt dat het thuis zwaarder wordt: meer vermoeidheid, meer hulp nodig bij wassen en aankleden, pijn of andere klachten die niet goed onder controle zijn.
Je hoeft niet te wachten op het palliatief statuut. De thuisverpleging kan al eerder starten. Voor hygiënische zorg en wondzorg heb je geen voorschrift nodig, en sinds november 2025 ook voor een aantal andere zorgen niet meer. Twijfel je, vermeld het dan gewoon bij je aanvraag, dan zeggen we je wat nodig is. Bij het eerste bezoek leren we je kennen, bekijken we wat je nodig hebt en spreken we af op welke dagen en tijdstippen we komen. We werken het hele jaar door, 7 dagen op 7.
Wat kost palliatieve zorg thuis?
JJCare regelt de betaling rechtstreeks met je ziekenfonds en vraagt geen remgeld. Meer uitleg vind je op de pagina wat kost thuisverpleging.
Veelgestelde vragen
Kan ik palliatieve zorg krijgen terwijl ik nog behandeld word?
Ja. Palliatieve zorg kan samengaan met een behandeling die de ziekte afremt of klachten verlicht, bijvoorbeeld chemotherapie. De zorg past zich aan naarmate je noden veranderen.
Wie bel ik als het 's nachts of in het weekend moeilijk wordt?
Voor medische vragen buiten de bezoeken bel je je huisarts. ’s Nachts en in het weekend bel je de huisarts van wacht via 1733. Bij levensgevaar bel je 112. Bespreek vooraf met je huisarts wat je in welke situatie best doet.
Kan ik nog naar het ziekenhuis als ik palliatieve zorg thuis krijg?
Ja. Palliatieve zorg thuis is geen eindbeslissing. Soms is een opname toch beter, bijvoorbeeld om klachten onder controle te krijgen. Je huisarts beslist dat samen met jou.
Kan ik zelf nog beslissen over mijn zorg?
Zeker. Jij bepaalt wat je wil en wat niet, zolang je dat zelf kan. Daarom is het goed om je wensen vroeg te bespreken, zodat je familie en zorgverleners ze kennen als je ze later niet meer kan uitspreken.
Mag ik vragen stellen over het levenseinde?
Altijd. Ook vragen over een wilsverklaring of euthanasie mag je aan de verpleegkundige stellen. Ze luistert, en voor de medische kant verwijst ze je naar je huisarts.
Zorg aanvragen
Heb je vragen over palliatieve zorg thuis of wil je zorg aanvragen? Je kan ons bellen op +32 51 79 27 51 of het formulier invullen op de pagina zorg aanvragen.
