Compressietherapie is een behandeling waarbij er van buitenaf druk op het been wordt gezet, met windels (zwachtels) of met therapeutische kousen. Die druk helpt het bloed en het vocht terug naar boven te stromen. De thuisverpleegkundige van JJCare legt de windels bij je thuis aan, zoals je arts het heeft voorgeschreven.
Waarom compressietherapie?
Bloed stroomt via de aders terug van de benen naar het hart. Werken de kleppen in die aders minder goed, of beweeg je weinig, dan blijft er bloed en vocht in de onderbenen hangen. Je benen worden zwaar en dik, de huid wordt dunner en kan openbreken.
Door stevige, gelijkmatige druk op het been wordt dat vocht weggeduwd. De zwelling neemt af en een wonde krijgt meer kans om te genezen. Je arts kan compressietherapie voorschrijven bij onder meer:
- een open been (ulcus cruris)
- gezwollen benen door vocht (oedeem) of lymfoedeem
- spataders of andere problemen met de aders
- na een trombose
- na een operatie aan het been
Windels of kousen?
Windels (zwachtels)
Is het been gezwollen of is er een open wonde, dan starten we meestal met windels. Die worden in meerdere lagen aangebracht, van de tenen tot onder de knie. Omdat de zwelling van dag tot dag afneemt, worden ze regelmatig opnieuw aangelegd, zodat de druk telkens goed zit. Dat vraagt ervaring. Een windel die te los zit, helpt niet. Een windel die knelt, kan schade doen.
Therapeutische kousen
Is het been ontzwollen en de wonde genezen, dan schakelt je arts vaak over op therapeutische kousen. Die houden het resultaat vast en voorkomen dat de zwelling terugkomt. Het aan- en uittrekken van die kousen is iets anders dan zwachtelen. Lees meer bij steunkousen aandoen.
Eerst controleert je arts de doorbloeding
Druk op het been is enkel veilig als het bloed goed naar de voet kan stromen. Voor de start meet de arts daarom meestal de doorbloeding van je benen, bijvoorbeeld door de bloeddruk aan de enkel te vergelijken met die aan de arm. Bij een slechte doorbloeding in de slagaders kan stevige druk juist schade doen. Daarom start compressietherapie altijd in overleg met je arts.
Zo verloopt een bezoek
Het beste moment om windels aan te leggen is ’s ochtends, voor je uit bed komt. Dan zijn je benen het minst gezwollen. De verpleegkundige spreekt het tijdstip met je af.
- Ze leest je identiteitskaart in.
- Ze haalt de oude windels weg en bekijkt de huid: rode plekken, kloofjes, jeuk of een wonde.
- Ze wast en droogt je onderbeen en voet, en smeert de huid in.
- Is er een wonde, dan verzorgt ze die eerst. Lees meer over wondzorg.
- Ze brengt een beschermend buisverband aan en legt daarover de windels in lagen, met een gelijke druk van de voet naar de knie.
- Ze vraagt of het goed aanvoelt, en kijkt naar de kleur en warmte van je tenen.
Waar nodig kan de verpleegkundige ’s avonds nog eens langskomen om de windels te verwijderen. Dat hangt af van wat je arts voorschrijft.
Wanneer bel je?
Bij een goed aangelegde windel voel je stevige druk, maar geen pijn. Bel je huisarts of verwittig de verpleegkundige als je tenen blauw, wit of koud worden, als je tintelingen of een doof gevoel krijgt, als de pijn toeneemt of als de windel knelt of snijdt. Haal de windel dan zelf los, zodat het bloed weer vrij kan stromen.
Wat je zelf kan doen
Beweging helpt de behandeling. Bij elke stap knijpen je kuitspieren de aders samen en duwen ze het bloed naar boven. Wandel dus regelmatig, ook al is het maar in huis. Draai je voeten rond of beweeg ze op en neer als je lang zit.
Vermijd lang stilstaan en lang zitten met je benen naar beneden. Leg je benen omhoog als je rust. Draag schoenen waarin de windels passen, zonder dat ze drukken. En houd de windels droog: douchen gaat enkel met een beschermhoes over het been.
Familie kan helpen door mee te letten op de alarmsignalen en de windels na gebruik te wassen zoals op de verpakking staat.
Voorschrift en betaling
Voor hygiënische zorg en wondzorg heb je geen voorschrift nodig, en sinds november 2025 ook voor een aantal andere zorgen niet meer. Twijfel je, vermeld het dan gewoon bij je aanvraag, dan zeggen we je wat nodig is. De windels en kousen haal je bij de apotheek of bij een bandagist. JJCare regelt de betaling van de verpleegkundige zorg rechtstreeks met je ziekenfonds en vraagt geen remgeld. Meer uitleg vind je op de pagina wat kost thuisverpleging.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen zwachtelen en een drukverband?
In de volksmond betekenen ze vaak hetzelfde. Zwachtelen of windelen is het aanleggen van een drukverband met windels rond het been. De verpleegkundige doet dat in lagen, zodat de druk gelijk verdeeld is.
Hoe lang blijven de windels zitten?
Dat hangt af van het soort windel en wat je arts voorschrijft. Sommige worden elke dag opnieuw aangelegd, andere blijven enkele dagen zitten. Blijft een windel langer zitten, dan kijkt de verpleegkundige tussendoor toch naar de huid en de tenen.
Hoe lang duurt compressietherapie?
Zolang het been gezwollen is of de wonde niet genezen is, gaat de behandeling met windels verder. Daarna volgt vaak een therapeutische kous om het resultaat vast te houden, soms voor lange tijd.
Kan ik zelf leren zwachtelen?
Soms wel, met wat oefening. Zolang het been sterk gezwollen is of er een wonde is, laat je het best aan de verpleegkundige over. Later, als je overschakelt op kousen, kan je of je familie leren hoe je die zelf aantrekt.
Zorg aanvragen
Heb je vragen over compressietherapie of wil je zorg aanvragen? Je kan ons bellen op +32 51 79 27 51 of het formulier invullen op de pagina zorg aanvragen.
